De 6 Spechten van Nederland (en hoe je ze herkent)
Een roffel in het bos of een lachende roep vanaf het gazon: grote kans dat er een specht in de buurt is. In Nederland broeden zes soorten spechten, van de algemene grote bonte specht tot de zeldzame draaihals, die er helemaal niet als een specht uitziet. Hier zijn de 6 spechten van Nederland en hoe je ze herkent.
1. Grote bonte specht
De grote bonte specht is de algemeenste specht van Nederland, met 97.000 tot 130.000 broedparen. Hij is zwart-wit, met een rode onderstaart en grote witte schoudervlekken die je in de vlucht goed ziet. Het mannetje heeft een rode vlek op het achterhoofd, jonge spechten hebben een rode kruin.
Elk jaar hakken beide ouders een nieuwe nestholte uit. Hij eet insecten, zaden uit dennen- en sparrenappels en soms eieren en jongen van andere vogels. In de winter komt hij graag naar vetbollen en pindasnoeren in de tuin. Meer in de weetjes over de grote bonte specht.
2. Groene specht
De groene specht is 30 tot 36 centimeter groot, met een groene rug, een felrode kruin en een zwart masker rond het oog. Het mannetje heeft een rode snorstreep, bij het vrouwtje is die zwart. Je hoort hem vaker dan je hem ziet: zijn luide, lachende roep klinkt vooral in de late winter en het voorjaar. Roffelen doet hij bijna nooit.
Opvallend is dat hij vooral op de grond zoekt, naar mieren. Een mierenhoop kan hij flink overhoop halen. In Nederland broeden 9.500 tot 11.500 paren, in parken, duinen, sportparken en agrarisch landschap met oude bomen.
3. Kleine bonte specht
De kleine bonte specht is zo groot als een mus: 14 tot 16 centimeter. Hij is zwart-wit met dwarse strepen over de rug en heeft, anders dan de grote bonte specht, geen rood aan de onderstaart. Alleen het mannetje heeft een klein rood petje.
Zijn roffel is langer en zachter dan die van de grote bonte specht en klinkt een beetje als een naaimachine. Hij leeft in bossen met zachte bomen zoals berk, wilg, els en populier, en heeft veel dood hout nodig. Er broeden 5.800 tot 7.500 paren in Nederland.
4. Middelste bonte specht
De middelste bonte specht is iets kleiner dan de grote bonte specht en heeft in elk verenkleed een rode pet. Zijn gezicht is opvallend wit en zijn buik zalmroze met strepen op de flanken. Jonge grote bonte spechten, die ook een rode kruin hebben, worden er weleens mee verward.
Vóór de jaren negentig was hij heel zeldzaam in Nederland, maar sinds 1996 broedt hij hier elk jaar. Inmiddels zijn er 1.900 tot 2.400 broedparen, vooral in oude eikenbossen in het oosten en zuiden van het land.
5. Zwarte specht
De zwarte specht is met 45 tot 55 centimeter de grootste specht van Nederland, zo groot als een kraai. Hij is helemaal zwart. Het mannetje heeft een volledig rode kruin, het vrouwtje alleen een rode vlek achter op de kop. In de vlucht flappert hij in een rechte lijn, een beetje als een gaai.
Hij leeft vooral in uitgestrekte naaldbossen met beukenlanen, zoals op de Veluwe en de Utrechtse Heuvelrug. Zijn oude nestholtes zijn erg gewild: bosuilen, boommarters en veel andere dieren trekken erin. Er broeden 700 tot 1.100 paren in Nederland.
6. Draaihals
De draaihals ziet er helemaal niet uit als een specht. Hij is grijsbruin gevlekt, met een schutkleur als boomschors. Toch hoort hij bij de spechten. Zijn naam dankt hij aan zijn beweeglijke nek, die hij in vreemde bochten kan draaien.
Hij eet vooral mieren en hun poppen, die hij met zijn lange, kleverige tong uit de gangen haalt. Als enige specht van Nederland is hij een trekvogel: hij overwintert in Afrika ten zuiden van de Sahara. Als broedvogel is hij ernstig bedreigd. Je ziet hem vooral tijdens de trek, in het voorjaar en de nazomer.
