12 Weetjes over de Kraanvogel, die weer broedt in Nederland
Met een spanwijdte van bijna twee meter en een roep die je kilometers ver hoort, is de kraanvogel een van de indrukwekkendste vogels van Europa. Na eeuwen afwezigheid broedt hij weer in Nederland. Hier zijn 12 weetjes over de kraanvogel.
1. Zijn spanwijdte is bijna twee meter
De kraanvogel (Grus grus) is 95 tot 120 centimeter lang en heeft een spanwijdte van 180 tot 200 centimeter. Hij is grijs, met een zwart-witte kop en een klein rood vlekje op zijn kruin.
2. Hij vliegt met gestrekte nek
Van ver lijkt een kraanvogel op een reiger, maar in de lucht zie je het verschil: een reiger trekt zijn nek in, een kraanvogel vliegt met gestrekte nek en poten. Daarin lijkt hij op de ooievaar.
3. Sinds 2001 broedt hij weer in Nederland
Eeuwenlang broedden er geen kraanvogels in Nederland. In 2001 werd het eerste zekere broedgeval ontdekt, in het Fochteloërveen op de grens van Friesland en Drenthe. Sindsdien broeden er elk jaar kraanvogels.
4. Inmiddels zijn er tientallen broedparen
Het aantal broedparen groeit langzaam. Volgens Vogelbescherming Nederland broedden er in 2025 81 paren in ons land. Toch staat de kraanvogel als gevoelig op de Nederlandse Rode Lijst, omdat de groep nog klein is.
5. Het nest ligt op de grond
Kraanvogels broeden vanaf april in moerassen en natte venen. Het nest ligt op de grond. Meestal legt een paar twee eieren, die 30 dagen worden uitgebroed. Na ongeveer negen weken kunnen de jongen een stukje vliegen.
6. Zijn luchtpijp is opgerold in zijn borstbeen
De trompetterende roep van een kraanvogel is kilometers ver te horen. Dat komt door zijn luchtpijp: die kan tot 130 centimeter lang worden en ligt opgerold in zijn borstbeen. Dat werkt als een klankkast, zoals bij een trompet.
7. Jonge kraanvogels kunnen nog niet trompetteren
Die lange luchtpijp moet bij jonge vogels nog groeien. Daarom maken jonge kraanvogels eerst alleen een hoog piepend geluid. Pas als ze ouder zijn, krijgen ze de diepe trompetroep van hun ouders.
8. Kraanvogels dansen
Kraanvogels staan bekend om hun dans: ze buigen, springen op met gespreide vleugels en draaien rondjes. Ook paren die al jaren samen zijn, dansen elk voorjaar opnieuw.
9. Een paar zingt samen een duet
Een paartje roept vaak tegelijk, in een soort duet. Dat is het hardste geluid dat kraanvogels maken. Waarschijnlijk laten ze daarmee ook andere kraanvogels weten dat dit hun plek is.
10. Kraanvogels eten vooral planten
Kraanvogels eten vooral plantaardig voedsel, zoals eikels en resten van de oogst op akkers. In de broedtijd eten ze ook insecten en kleine zoogdieren.
11. In het najaar trekken ze over
In oktober en november trekken kraanvogels uit Noord- en Oost-Europa naar het zuiden. Een deel rust onderweg in Nederland: dan overnachten er honderden. In maart komen ze terug. Een kleine groep van zo’n 50 tot 100 vogels blijft hier de winter over.
12. De kraanvogel is wettelijk beschermd
De kraanvogel is in Nederland en de rest van de Europese Unie beschermd onder de Vogelrichtlijn. Ook zijn broedgebied in het Fochteloërveen is een beschermd natuurgebied. Meer grote vogels uit ons land vind je bij de roofvogels die in Nederland broeden.
