9 Weetjes over de Vuursalamander

vuursalamander

Met zijn felle zwart-gele kleuren is de vuursalamander een van de mooiste amfibieën van Europa. In Nederland leeft hij alleen in een paar bossen in Zuid-Limburg, en daar is hij bijna verdwenen. Hier zijn 9 weetjes over de vuursalamander.

1. Hij leeft alleen in Zuid-Limburg

In Nederland komt de vuursalamander (Salamandra salamandra) alleen voor in Zuid-Limburg, onder meer in het Bunderbos en het dal van de Geul. Hij leeft in heuvelachtige, vochtige loofbossen waar kleine bronbeekjes stromen. Lees ook over de salamanders in Nederland en België.

2. Zijn kleuren zijn een waarschuwing

Vuursalamander met zijn gele vlekken op een bemoste steen
De felle gele vlekken op een zwarte huid zijn een waarschuwing voor vijanden: pas op, ik ben giftig. Elke vuursalamander heeft een eigen patroon, zodat onderzoekers ze aan hun vlekken kunnen herkennen.

3. Hij heeft gifklieren achter zijn kop

Vuursalamander op een takje, met de gifklieren achter de kop
Achter zijn kop heeft de vuursalamander grote gifklieren. Als hij wordt bedreigd, laat hij die zien en scheidt hij een giftige stof af. Voor mensen is dat gif niet gevaarlijk, maar het kan wel prikken in je ogen of mond. Was dus je handen als je er ooit een hebt vastgehouden.

4. Hij legt geen eieren, maar larven

De vuursalamander legt geen eitjes in het water, zoals veel andere amfibieën. De eitjes ontwikkelen zich in het lichaam van het vrouwtje. Als de larven ver genoeg zijn, kruipt ze met haar achterlijf in een beekje en zet ze daar 10 tot 50 larven af, meestal tussen januari en juni.

5. De larven leven in beekjes

De larven zijn donker gekleurd en worden tot zo’n 6 centimeter lang. Ze leven in koele, heldere bronbeekjes. Bij hevige regen kunnen ze wegspoelen of onder grind en modder bedolven raken. Na een paar maanden kruipen ze aan land.

6. Hij kan meer dan 20 jaar oud worden

Voor zo’n klein dier wordt de vuursalamander oud: in het wild kan hij 20 tot 25 jaar worden. In gevangenschap zijn er zelfs vuursalamanders van meer dan 50 jaar oud geworden.

7. Een schimmel bedreigt hem

In 2013 ontdekten onderzoekers in Limburg een nieuwe schimmel, die Batrachochytrium salamandrivorans of kortweg Bsal wordt genoemd. Die schimmel veroorzaakt een huidziekte die dodelijk is voor salamanders. Het was de eerste keer dat deze schimmel ergens ter wereld werd beschreven.

8. Hij is bijna verdwenen uit Nederland

Vuursalamander op een bemoste boomstam
Door de schimmel ging het heel snel bergafwaarts met de vuursalamander. Volgens RAVON is de populatie in Nederland sinds 1997 met meer dan 95 procent afgenomen. Andere bronnen spreken zelfs van een afname van 99 procent.

9. De schimmel verspreidt zich

De Bsal-schimmel is inmiddels ook buiten Zuid-Limburg gevonden, onder meer in Gelderland, en ook in België en Duitsland. Hij bedreigt nu ook andere soorten salamanders. Onderzoekers en natuurbeschermers proberen de verspreiding te stoppen, bijvoorbeeld door schoenen en materiaal te ontsmetten en salamanders in gevangenschap te kweken.

Bronnen