11 Dieren die van sekse kunnen veranderen

Het verschil tussen mannen en vrouwen is lang niet zo duidelijk als lang gedacht werd, vooral in de dierenwereld niet. Er zijn verschillende diersoorten die zowel een mannelijk als vrouwelijk geslacht hebben, terwijl andere dieren volledig van geslacht kunnen veranderen. Ben je benieuwd welke diersoorten deze speciale gave hebben? Ontdek het in deze top 11 dieren die van sekse kunnen veranderen.

Anemoonvissen

Anemoonvissen 2

Je kent deze beroemde vissen vast wel uit Finding Nemo. Wat deze film niet duidelijk maakt, is dat anemoonvissen van sekse kunnen veranderen. De dieren leven in grote groepen met twee leiders: een groot mannetje en een nog groter vrouwtje. Alle andere dieren in de groep zijn mannetjes. Wanneer het vrouwtje overlijdt, verandert het belangrijkste mannetje van sekse. Hij kiest vervolgens het grootste mannetje uit de groep uit om de tweede leider te worden. Zo houden ze de rangorde in stand.

Koraalklimmers

Koraalklimmers 2

Ook dit zijn vissen die gemakkelijk van geslacht kunnen veranderen. Deze kleurrijke vissen leven ook in groepen. Het kan soms gebeuren dat er naar verhouding te veel vrouwtjes in de groep zitten. In dat geval kan het grootste vrouwtje zichzelf in een mannetje veranderen en zich met de helft van de vrouwtjes afsplitsen van de groep. Zo ontstaat er weer een nieuwe groep die beter in balans is. Is de balans tussen mannetjes en vrouwtjes vervolgens nog steeds niet goed? Dan kan de vis ook weer van man naar vrouw veranderen.

Zwarte zeebaarsen

Zwarte zeebaarsen

Ook zeebaarsen staan erom bekend dat ze gemakkelijk van sekse kunnen veranderen. Wetenschappers vinden het lastig om goed zicht op deze dieren te krijgen, omdat ze vaak in grote groepen leven die ontzettend uitgestrekt zijn. Bij zeebaarsen in gevangenschap is gebleken dat de vissen vrij gemakkelijk van man naar vrouw of van vrouw naar man kunnen veranderen. Ze doen dit om de balans in de groep te behouden. Zo zijn er nooit te veel mannetjes of vrouwtjes in de groep, waardoor ze zich goed kunnen blijven voortplanten.

Napoleonvissen

Napoleonvissen

Napoleonvissen zijn prachtige kleurrijke vissen die vooral in koraalgebieden leven. Je herkent de mannetjes aan hun bijzondere blauwe kleur, terwijl de vrouwtjes oranje zijn. Ze kunnen maar liefst dertig jaar oud worden. Wanneer de vissen negen jaar oud zijn, zijn ze oud genoeg om van geslacht te veranderen. Net als andere vissoorten doen ze dit om het voortbestaan van de groep te garanderen. Wanneer ze van sekse veranderen, verandert ook hun kleur. Een prachtige blauwe napoleonvis kan dus een half jaar later ineens een felle oranje kleur hebben.

Bananenslakken

bananenslak

Je herkent deze grote slakken uit duizenden dankzij hun felle gele kleur. De dieren zijn niet in staat om van geslacht te veranderen, maar dat hoeft ook helemaal niet. Ze hebben namelijk altijd twee geslachten. In de meeste gevallen gaan de dieren gewoon op zoek naar een partner om zichzelf voort te planten, maar het komt voor dat ze zichzelf bevruchten. Wanneer twee bananenslakken met elkaar paren, worden beide slakken bevrucht. Dat maakt het dus makkelijker om veel nieuwe babyslakken te creëren. O ja, ze hebben naar verhouding ook bijna de grootste piemels in het dierenrijk.

Vlinders

gynandromorfisme vlinder

Notafly/wikipedia/CC BY-SA 3.0

Vlinders zijn natuurlijk prachtig om te zien, maar wist je ook dat deze insecten tegelijkertijd mannelijk en vrouwelijk kunnen zijn? Het gebeurt niet bij iedere vlinder, maar sommige soorten hebben een aandoening die gynandromorfisme genoemd wordt. Hierbij heeft de vlinder de uiterlijke kenmerken van een mannetje en vrouwtje, vaak met twee verschillende helften die er allebei totaal anders uitzien. Deze aandoening komt ongeveer op één van de 10.000 vlinders voor, maar ook vogels, krabben en andere insecten kunnen deze aandoening hebben.

Kardinalen

kardinalen

Deze schattige vogeltjes kunnen ook deels mannelijk en deels vrouwelijk zijn. Dat is gemakkelijk te zien, want de mannetjes hebben een felrode kleur terwijl de vrouwtjes grijs zijn. Een kardinaal met gynandromorfisme is dus voor de helft rood en voor de helft grijs. Onderzoekers hebben deze vogels nauwlettend in de gaten gehouden. Zo weten ze dat ze er niet alleen anders uitzien, maar dat ze zich ook anders gedragen. De kardinalen met gynandromorfisme zongen nooit en gingen ook nooit op zoek naar een partner om mee te paren. Ze werden gelukkig wel geaccepteerd door de groep.

Kikkers

groene kikker

Groene kikkers worden al jarenlang in laboratoria gehouden voor onderzoek. Wetenschappers ontdekten hier per ongeluk dat de diertjes plotseling van sekse konden veranderen. Dat zorgde ervoor dat de dieren ook in het wild onderzocht werden. Hier lieten ze hetzelfde gedrag zien, waarbij de beestje in een mum van tijd van geslacht konden veranderen. Sommige wetenschappers denken dat dit gedrag komt door mensen. De vervuiling van de aarde zorgt ervoor dat de kikkers een minder fijne leefomgeving hebben, waardoor ze zich snel moeten aanpassen om te kunnen overleven. Andere wetenschappers denken juist dat het volledig natuurlijk gedrag is.

Koperkoppen

koperkop

Net als veel andere slangen is de koperkop in staat om zichzelf voort te planten zonder met een partner te paren. De slangen hebben namelijk twee geslachten, waardoor ze hun eigen eitjes kunnen bevruchten. De dieren kunnen dit doordat ze een speciale eicel kunnen produceren. Deze cel gedraagt zich eigenlijk als sperma, waardoor de vrouwtjes geen mannetje nodig hebben om hun eieren mee te bevruchten. Dat is wel zo makkelijk.

Baardagamen

baardagae

Deze reptielen hebben wel een heel bijzondere manier om van geslacht te veranderen. Dit gebeurt namelijk al in het ei. Uit onderzoek blijkt dat mannelijke baardagamen in vrouwtjes veranderen wanneer de temperatuur te hoog is terwijl ze nog in het ei zitten. De verandering is niet volledig, want de dieren hebben nog wel mannelijke genen. Ze gedragen zich wel als vrouwtjes en planten zich ook op die manier voort. Door de opwarming van de aarde worden er steeds meer vrouwelijke baardagamen geboren, omdat de temperatuur in de eieren te veel stijgt.

Soepschildpadden

soepschildpad

Ook de embryo’s van soepschildpadden zijn gevoelig voor temperatuurschommelingen. Des te warmer het zand waar de eieren begraven worden, des te groter het aantal vrouwtjes dat hier geboren wordt. Wetenschappers denken dat dit een trucje van de natuur is om de soepschildpad naar koudere klimaten te leiden. Hier zijn de overlevingskansen namelijk een stuk groter. Hopelijk worden de dieren dus aangespoord om vooral te paren in koudere klimaten.