Als je denkt aan snelle dieren, ga je al snel naar de jachtluipaard. Maar de snelste vis op aarde is een stuk sneller dan dat. In het water gelden andere regels, en een handvol vissoorten heeft zich in de loop van miljoenen jaren ontwikkeld tot echte snelheidsmachines. Dit zijn de zes snelste.
1. Zeilvis (tot 109 km/u)
De zeilvis is officieel de snelste vis ter wereld. Hij dankt zijn naam aan de enorme rugvin die hij als een zeil omhoog kan klappen. Die vin gebruikt hij niet alleen om te schitteren: bij de jacht klapt hij hem in om minder weerstand te hebben en volle snelheid te maken. Tijdens een meetexperiment in Florida rolde hij in drie seconden 91 meter vislijn af. Zijn gestroomlijnde lichaam, spitse snuit en krachtige maanvormige staartvin maken hem tot een perfecte snelheidsmachine. De zeilvis jaagt in groepen op sardienen en ansjovis, waarbij hij de school samenperst met zijn grote vin voordat hij toeslaat.
2. Zwarte marlijn (tot 129 km/u)
Op papier is de zwarte marlijn zelfs nog sneller dan de zeilvis, al is de meting minder betrouwbaar. De bekendste registratie komt van een vislijn die afrolde met een snelheid van 129 kilometer per uur. Dat is sneller dan de meeste auto’s op de snelweg. De zwarte marlijn leeft langs de kust van Australië en in de tropische Indische Oceaan. Hij kan tot 4,5 meter lang worden en zijn bovenkaak steekt uit als een speer. Vrouwtjes worden aanzienlijk groter dan mannetjes en kunnen bijna 700 kilo wegen. Sportvissers beschouwen hem als een van de meest begeerde vangsten ter wereld vanwege zijn kracht en snelheid.
3. Zwaardvis (tot 97 km/u)
De zwaardvis heeft zijn naam te danken aan zijn verlengde bovenkaak, die hij gebruikt als wapen en als stroomlijner. Hoe snel hij precies gaat, is deels berekend op basis van een opvallend historisch gegeven: zijn zwaard is meerdere keren bijna een meter diep in scheepsplanken gevonden. Op basis van die kracht berekende de Britse wetenschapper Sir James Gray dat de vis minstens 97 kilometer per uur moet hebben gezwommen om dat voor elkaar te krijgen. De zwaardvis kan bovendien zijn lichaamstemperatuur reguleren, wat hem in staat stelt efficiënt te jagen in zowel warm als koud water.
4. Wahoo (tot 80 km/u)
De wahoo is buiten viskringen nauwelijks bekend, maar hoort absoluut thuis in dit lijstje. Hij haalt topsnelheden van zo’n 80 kilometer per uur en staat bekend als een van de spannendste sportvissen ter wereld. Zodra hij aan de haak slaat, maakt hij een explosieve vlucht van honderden meters. De wahoo heeft een staalblauwe rug, verticale strepen op zijn flanken en een scherp gebit waarmee hij prooi in tweeën snijdt. Hij leeft in tropische en subtropische oceanen wereldwijd en kan tot 2,5 meter lang worden. Zijn naam zegt het eigenlijk al: wahooo.
5. Kortvinmakreelhaai / Mako (tot 74 km/u)
De makó is de snelste haai ter wereld en de enige haai die het in dit lijstje haalt. Hij haalt snelheden tot 74 kilometer per uur dankzij zijn torpedo-vormige lichaam, een krachtige halvemaanvormige staartvin en een bijzondere huid met microscopisch kleine tandjes die de waterstroming optimaliseren. Hetzelfde principe is later gekopieerd in wedstrijdzwempakken. De mako is ook de enige haai die zijn eigen lichaamstemperatuur hoger kan houden dan het omringende water, wat zijn spieren sneller en krachtiger maakt. Hij jaagt op tonijn, zwaardvissen en andere haaien, en moet net als tonijn voortdurend blijven zwemmen om te ademen.
6. Blauwvintonijn (tot 70 km/u)
De blauwvintonijn heeft niet de spitse snuit van de marlijn of de grote vin van de zeilvis, maar compenseert dat met pure spierkracht. Zijn spieren kunnen zich sneller samentrekken dan bij vrijwel elke andere vis, wat hem propulsie geeft die rivalen beschaamd maakt. Hij haalt topsnelheden van 70 kilometer per uur en moet net als de mako zijn hele leven blijven zwemmen om genoeg zuurstof binnen te krijgen. De blauwvintonijn kan 4,5 meter lang worden en meer dan 600 kilo wegen. Hij is een van de duurste vissen ter wereld: op veilingen in Japan gaan exemplaren voor honderdduizenden euro’s van de hand voor de sushi-markt.
In het water telt maar één ding: wie het snelst beweegt, eet. De zeilvis aan de top, de mako als snelste haai en de blauwvintonijn als zwaargewicht met een turbomoior: de oceaan is een wereld waar snelheid overleven betekent.