10 Weetjes over de Goudhaan, de kleinste vogel van Europa
De goudhaan is het kleinste vogeltje van Europa. Hij weegt minder dan een theelepel suiker, zit meestal hoog in de dennenbomen en is daardoor beter te horen dan te zien. Hier zijn 10 weetjes over de goudhaan.
1. Hij weegt minder dan 5 gram
De goudhaan is 8,5 tot 9,5 centimeter lang en weegt vaak minder dan 5 gram. Daarmee is hij de kleinste vogel van Europa. Benieuwd naar de echte minivogels? Bekijk de kleinste vogelsoorten ter wereld.
2. Hij heeft een gouden kuif
De goudhaan is mosgroen, met een gele streep over zijn kruin die aan beide kanten zwart is afgezet. Bij het mannetje zit er oranje in die gele streep. Als hij opgewonden is, kan hij zijn kuif een beetje opzetten. Zijn zwarte oogje valt op in een lichtgrijs gezichtje.
3. Hij lijkt op de vuurgoudhaan
De goudhaan heeft een familielid dat erg op hem lijkt: de vuurgoudhaan. Die herken je aan de witte streep boven zijn oog en een zwarte streep door zijn oog. De goudhaan heeft die strepen niet en kijkt daardoor wat ‘onschuldiger’. Op de foto zie je een vuurgoudhaan.
4. Hij woont hoog in de naaldbomen
Goudhanen leven vooral in naaldbossen, het liefst met sparren. Ze zitten meestal hoog in de toppen, waar ze tussen de naalden naar eten zoeken. Daarom zie je ze zelden, maar hoor je ze wel.
5. Zijn roep is heel hoog
De roep van de goudhaan is een heel hoog en zacht ‘srie-srie-srie’. Het geluid is zo hoog dat veel oudere mensen het niet meer kunnen horen. Luister maar eens naar dit fragment.
6. Hij eet piepkleine diertjes
De goudhaan eet heel kleine geleedpotigen, zoals springstaarten, bladluizen, kleine motjes en spinnetjes. Met zijn dunne snaveltje plukt hij ze tussen de naalden en de schors vandaan.
7. Hij legt tot 13 eieren
Goudhanen broeden van april tot juni, meestal twee keer per jaar. Elk legsel telt 7 tot 13 eieren, wat veel is voor zo’n klein vogeltje. Na 14 tot 17 dagen komen ze uit, en na nog eens 17 tot 22 dagen vliegen de jongen uit.
8. In de herfst komen er heel veel bij
In de herfst trekken grote aantallen goudhanen uit het noorden en oosten naar Nederland. Ze vliegen ’s nachts. Soms zitten de Waddeneilanden ineens vol met goudhaantjes. In de winter zijn er volgens Vogelbescherming Nederland tot 100.000 à 400.000 goudhanen in ons land.
9. Strenge winters zijn gevaarlijk
In Nederland broeden zo’n 44.000 tot 74.000 paren goudhanen. Dat aantal blijft redelijk gelijk, maar na een strenge winter kan het flink dalen. Zo’n klein vogeltje verliest ’s nachts veel warmte en moet overdag genoeg eten vinden om te overleven.
10. Je kunt goudhanen helpen
In de winter kun je goudhanen helpen met vetbollen in de tuin. Ook het planten van naaldbomen, zoals sparren en douglassparren, maakt je tuin aantrekkelijker voor goudhanen en vuurgoudhanen.
