9 Kleurrijke Weetjes over de Bijeneter

Bijeneter

Met zijn gele keel, blauwgroene buik en roodbruine rug lijkt de bijeneter uit de tropen te komen. Toch broedt hij steeds vaker in Nederland. En hij eet precies wat zijn naam zegt: bijen. Hier zijn 9 weetjes over de bijeneter.

1. De bijeneter is een kleurrijke vogel

Vliegende bijeneter met gespreide vleugels
De bijeneter (Merops apiaster) is 25 tot 29 centimeter lang, inclusief de twee verlengde middelste staartveren. Hij heeft een spanwijdte van 36 tot 40 centimeter. Met zijn felle kleuren is hij een van de mooiste vogels van Europa.

2. Hij is familie van de ijsvogel

De bijeneter hoort bij dezelfde groep vogels als de ijsvogel: kleurrijke vogels met een lange snavel die hun nest in een gang in de grond graven. Bijeneters zelf vormen een familie van zo’n dertig soorten, de meeste in Afrika en Azië.

3. Hij eet vooral insecten met een angel

Bijeneter vliegt tegen een blauwe lucht
Volgens Vogelbescherming Nederland bestaat een groot deel van zijn menu uit insecten met een angel, zoals honingbijen, hommels en wespen, waaronder hoornaars. Daarnaast eet hij libellen, kevers, vlinders en vliegen. Hij vangt ze allemaal in de vlucht.

Omdat bijeneters veel honingbijen eten, zijn imkers in Zuid-Europa niet altijd blij met ze. In Nederland is de groep nog zo klein dat het geen probleem is. Benieuwd waarom bijen zo belangrijk zijn? Lees de weetjes over bijen.

4. Eerst gaat de angel eruit

Hoe eet je een bij zonder gestoken te worden? De bijeneter vliegt met zijn prooi naar een tak en slaat het insect daar een paar keer tegenaan. Daarna wrijft hij het achterlijf langs de tak, zodat het gif en de angel eruit gaan. Pas dan slikt hij het insect door.

5. Hij graaft zijn nest in een zandwand

Steile zandwand met nestgaten
Bijeneters broeden in een gang die ze zelf graven in een steile wand, vaak langs een rivier of in een zandafgraving. Aan het einde van die gang ligt de broedkamer. Een vrouwtje legt één keer per jaar 4 tot 10 eieren, meestal 5.

6. Sinds 2010 broedt hij bijna elk jaar in Nederland

Het eerste broedgeval van de bijeneter in Nederland was in 1964. Daarna bleef het lang stil, maar sinds 2010 broedt hij hier bijna elk jaar. In 2025 waren er 23 broedparen in ons land. De eerste bijeneter die ooit in Nederland is waargenomen, werd in mei 1905 gezien. Lange tijd bleef het bij een zeldzame dwaalgast. Nu kun je hem in de zomer op een handvol plekken zien broeden.

7. Hij trekt naar het noorden

De bijeneter breidt zijn gebied in Europa naar het noorden uit. Volgens Sovon Vogelonderzoek komt dat mogelijk door de klimaatverandering: het wordt hier warmer, en daardoor zijn er meer grote insecten.

8. Je herkent zijn hol aan insectenresten

Ook na het broedseizoen kun je zien of er bijeneters hebben gebroed. Rond een bewoond hol liggen resten van grote insecten, zoals vleugels en schilden, en in het zand zie je duidelijke pootafdrukken. Bijeneters kiezen voor hun nest vaak dezelfde soort steile zandwanden als oeverzwaluwen. Vogelaars letten daarom op kolonies van oeverzwaluwen: zit er een bijeneter in de buurt op een draad of tak, dan broedt hij misschien in dezelfde wand.

9. In de winter vliegt hij naar Afrika

Een groep bijeneters in de lucht
Bijeneters zijn trekvogels. Vogels uit West-Europa en Noordwest-Afrika overwinteren in West-Afrika, ten noorden van de evenaar. Bijeneters uit Oost-Europa vliegen helemaal naar zuidelijk Afrika.

Bijgewerkt op Meer in Vogels

Bronnen