12 Weetjes over de Okapi, familie van de giraf

Met zijn gestreepte poten lijkt de okapi familie van de zebra. Toch is zijn naaste verwant de giraf. Dit schuwe dier leeft diep in het regenwoud van Congo en werd pas in 1901 bekend bij Europese wetenschappers. Hier zijn 12 weetjes over de okapi.

Inhoudsopgave

1. De okapi is familie van de giraf, niet van de zebra

De okapi (Okapia johnstoni) en de giraf zijn samen de enige nog levende soorten uit de familie van de giraffen. Uit genetisch onderzoek blijkt dat hun laatste gemeenschappelijke voorouder zo’n 11,5 miljoen jaar geleden leefde. Dat zie je ook aan de okapi: hij heeft net als de giraf een lange tong en kleine hoorntjes op zijn kop.

2. Zijn strepen zijn camouflage

De okapi heeft een donkerbruine vacht met witte strepen op zijn achterwerk en poten. In het schemerige regenwoud valt hij daardoor bijna weg tussen de bladeren en het licht dat erdoorheen valt. Zo is hij voor luipaarden lastig te zien. Meer meesters in verstoppen vind je bij de dieren met de beste camouflage.

3. Hij werd eerst voor een soort paard gehouden

De ontdekkingsreiziger Henry Morton Stanley schreef in 1887 over een ezelachtig dier dat de bewoners van het woud kenden. De Britse koloniaal bestuurder Harry Johnston wist later huidstukken en een schedel te bemachtigen. In 1901 werd het dier beschreven als Equus johnstoni, een paardensoort. Pas daarna bleek het familie van de giraf te zijn en kreeg het een eigen geslacht: Okapia.

4. Okapi’s leven alleen in Congo

In het wild komt de okapi alleen voor in de Democratische Republiek Congo, vooral in het Ituri-regenwoud in het noordoosten van het land. Daar ligt het Okapi Wildreservaat, dat ongeveer een vijfde van het Ituri-woud beslaat en op de Werelderfgoedlijst van UNESCO staat.

5. Met zijn tong poetst hij zijn eigen oren

De okapi heeft een lange, zwarte tong. Daarmee trekt hij bladeren en knoppen van takken. Maar hij gebruikt hem ook om zichzelf te poetsen: de tong is zo lang dat de okapi er zijn ogen en zelfs zijn oren mee kan schoonlikken. Daarmee hoort hij bij de dieren met de meest extreme tongen.

6. Alleen mannetjes hebben hoorntjes

Mannetjes hebben twee korte ossiconen op hun kop: hoorntjes van bot die bedekt zijn met huid en haar, net als bij de giraf. Ze zijn korter dan 15 centimeter. Vrouwtjes hebben op die plek alleen een kruin van haar.

7. Vrouwtjes zijn groter dan mannetjes

Bij veel zoogdieren is het mannetje het grootst, maar bij de okapi is het andersom. Vrouwtjes wegen 240 tot 356 kilo, mannetjes 180 tot 260 kilo. Een okapi is ongeveer anderhalve meter hoog bij de schouder en zo’n tweeënhalve meter lang.

8. Op het menu staan meer dan honderd plantensoorten

De okapi is een planteneter. Hij eet bladeren, knoppen, twijgen, varens, vruchten en paddenstoelen van meer dan honderd verschillende plantensoorten. Daaronder zitten ook planten die voor mensen giftig zijn.

9. Een okapi is ruim veertien maanden zwanger

De draagtijd van een okapi is ongeveer 440 dagen, dat is langer dan veertien maanden. Er wordt telkens één jong geboren, dat bij de geboorte al 14 tot 30 kilo weegt. Na zo’n zes maanden drinkt het jong geen melk meer, maar soms blijft het tot een jaar bij de moeder drinken.

10. Een jong poept wekenlang niet

De eerste weken ligt een okapijong verstopt in een schuilplek in het bos, terwijl de moeder in de buurt eten zoekt. Opvallend: het jong poept de eerste 30 tot 40 dagen helemaal niet. Waarschijnlijk is dat een bescherming: zonder poepgeur is het jong voor roofdieren moeilijker te vinden.

11. Okapi’s zijn echte eenlingen

Okapi’s zijn schuw en leven alleen. Ze zoeken elkaar eigenlijk alleen op om te paren. Omdat ze zo verborgen leven in dicht regenwoud, zijn ze in het wild maar zelden gezien. Daarom is er nog veel wat onderzoekers niet van ze weten.

12. De okapi is een bedreigde diersoort

Sinds 2013 staat de okapi als bedreigd op de Rode Lijst van de IUCN. Stropers jagen op hem voor vlees en huid, en mijnbouw, houtkap en gewapende groepen tasten zijn leefgebied aan. In het Okapi Wildreservaat liep het aantal okapi’s tussen 1993 en 2007 met 43 procent terug. In Congo is de okapi een nationaal symbool: hij staat zelfs op het geld.